Bakım, çoğu zaman yalnızca bireysel bir sorumluluk ya da belirli hizmetlerle sınırlı bir alan olarak düşünülür. Oysa gündelik yaşamı mümkün kılan bakım; evlerden mahallelere, iş yerlerinden kamusal kurumlara uzanan, insanlarla birlikte hayvanları, bitkileri ve yaşadığımız çevreyi de kapsayan çok katmanlı bir ilişkiler ağıdır.
İhtimam Derneği olarak bu ağı, yani bakımın kendisini, bir ekosistem olarak ele alıyoruz.
Bakımı neden bir ekosistem olarak düşünüyoruz?
Bakımı bir ekosistem olarak görmek, onu tekil aktörlerin ya da doğrusal politikaların konusu olmaktan çıkarır. Bakım; aile ilişkileri, topluluk dayanışmaları, servis sağlayıcılar, kamu kurumları ve ekosistemi destekleyen aktörler arasında sürekli etkileşim halinde olan karmaşık ve uyarlanabilir bir sistemdir.
Bu sistemde ortaya çıkan sonuçlar ne tamamen kontrol edilebilir ne de rastlantısaldır. Geçmiş deneyimler, toplumsal eşitsizlikler, geri bildirim döngüleri ve ekonomik ya da çevresel şoklar bakım pratiklerini dönüştürür; bazen yeni dayanışma biçimleri, bazen de kırılma noktaları yaratır.
Bu nedenle bakım alanını sabit bir yapı olarak değil, sürekli dönüşen ilişkiler bütünü olarak ele alıyoruz. Ekosistem yaklaşımı, yalnızca “Bakımı kim veriyor?” sorusunu değil; “Bakım nasıl örgütleniyor?”, “Hangi ilişkilerle sürdürülüyor?”, “Kimler görünmez kalıyor?” ve “Sistem nerelerde güçleniyor ya da aksıyor?” sorularını birlikte düşünmemizi sağlıyor.
Bizim için bu bakış açısı, yalnızca bakım hizmetlerini iyileştirmekle ilgili değil; bakımın nasıl örgütlendiğini yeniden düşünerek daha adil, kapsayıcı ve dayanıklı sistemler kurabilmenin de temelini oluşturuyor.
Türkiye Bakım Ekosistemi Haritasını neden geliştirdik?
Türkiye Bakım Ekosistemi Haritasını, bakımın farklı düzeylerde nasıl örgütlendiğini görünür kılmak ve bu alanda çalışan herkes için ortak bir referans noktası oluşturmak amacıyla geliştirdik.
Harita;
- yakın çevreyi (aile, akrabalık, aile dışı bakım ilişkileri),
- mahalle ve topluluk temelli yapıları,
- servis sağlayıcıları,
- kamu kurumlarını,
- bakım ekosistemini destekleyen araştırma, savunuculuk, finansman ve bilgi altyapısı aktörlerini
aynı ekosistem içinde birlikte görmeyi mümkün kılıyor.
Aynı zamanda bakımın yalnızca insanlar arasında gerçekleşen bir ilişki olmadığını; hayvanların, bitkilerin ve yaşadığımız çevrenin bakımını da bu ekosistemin ayrılmaz bir parçası olarak ele alıyor.
Bu harita, bakım alanındaki tüm aktörlerin eksiksiz bir listesi olma iddiası taşımıyor. Aksine, bakım ekosistemini keşfetmek, ilişkileri görünür kılmak, eksikleri fark etmek ve yeni bağlantılar kurmak için yaşayan bir haritalama çalışması olarak tasarlandı.
Haritada neler yapabilirsiniz?
Türkiye Bakım Ekosistemi Haritası, bakım ekosistemini farklı açılardan keşfetmeyi mümkün kılan etkileşimli bir araç.
Harita üzerinde;
- bakım tematik alanlarına göre filtreleme yapabilir,
- aktör, kurum veya topluluk arayabilir,
- ekosistemi farklı görünümler üzerinden inceleyebilir,
- aktörlerin profillerini görüntüleyebilir,
- yeni aktör önererek haritanın gelişimine katkıda bulunabilirsiniz.
Haritayı, bakım ekosistemi geliştikçe yeni aktörler, yeni ilişkiler ve kullanıcı katkılarıyla birlikte büyüyen yaşayan bir çalışma olarak görüyoruz.
Neden haritalama?
Haritalama yalnızca bilgi toplamanın bir yöntemi değildir. Aynı zamanda görünmeyeni görünür kılan, ilişkileri ortaya çıkaran ve birlikte düşünmeyi mümkün kılan bir araçtır.
Bakım alanında kimlerin emek verdiğini, kimlerin karar aldığını, hangi alanlarda boşluklar oluştuğunu ve hangi aktörlerin birbirini desteklediğini görebildiğimizde; bakımı yalnızca bireysel bir yük olarak değil, kolektif bir sorumluluk ve kamusal bir mesele olarak tartışabiliriz.
Bu nedenle Türkiye Bakım Ekosistemi Haritasını yalnızca bir veri tabanı olarak değil; araştırma, savunuculuk, politika geliştirme ve yeni iş birlikleri için ortak bir zemin olarak görüyoruz.
Yaşayan bir harita
Bakım ekosistemi sürekli değişiyor. Yeni girişimler kuruluyor, yeni dayanışma biçimleri ortaya çıkıyor, kurumlar dönüşüyor ve yeni ihtiyaçlar doğuyor.
Türkiye Bakım Ekosistemi Haritasını da bu dönüşümü yansıtan yaşayan bir haritalama çalışması olarak kurguladık.
Bu nedenle katkılar çok değerli.
Haritada eksik olduğunu düşündüğünüz bir kurum, topluluk ya da girişim varsa Yeni Aktör Öner özelliği üzerinden bizimle paylaşabilirsiniz. Böylece harita, bakım alanında çalışan herkesin katkısıyla birlikte gelişmeye devam edecek.
Bakımı birlikte yeniden düşünmek
Türkiye Bakım Ekosistemi Haritası, bakımı tek başına taşınan bir yük olarak değil; paylaşılan, ilişkisel ve dönüştürülebilir bir alan olarak yeniden düşünmeye davet ediyor.
Bakımın kimler arasında, hangi koşullarda ve hangi ilişkiler üzerinden örgütlendiğini görünür kılmak; daha adil, kapsayıcı ve sürdürülebilir bakım politikaları ile pratikleri geliştirebilmenin ilk adımlarından biri.
Bakımı birlikte görmek, birlikte düşünmek ve birlikte dönüştürmek için bu haritayı sizlerle paylaşıyoruz.
Haritayı keşfedin, katkı sunun ve bakım ekosistemini birlikte görünür kılalım.
