Son Güncelleme Tarihi: Kasım 2025
Davranış İlkeleri
İhtimam’da birlikte çalıştığımız kişi ve kurumlarla kurduğumuz ilişkilerde yalnızca ne yaptığımızı değil, nasıl yaptığımızı da önemsiyoruz. Bu ilkeler, kesin kurallar koymaktan çok; birlikte nasıl bir alan kurmak istediğimizi hatırlatan bir çerçeve sunuyor.
İlişkiyi Gözetmeye Çalışırız
Yaptığımız işin merkezine yaşamı, duyguları ve ilişkilenme hâllerini koymaya çalışırız. İlişkilerin hızla değil, güvenle ve zamanla kurulduğunu hatırlarız. Bu yüzden süreçler kadar ilişkilerin kendisine de özen göstermeye çalışırız.
Duygulara Yer Açmaya Çalışırız
İnsanların yalnızca düşüncelerine değil, duygularına da alan açmaya çalışırız. Birbirimizin ne düşündüğü kadar, nasıl hissettiğini de önemseriz.
Güç Farklarını Görmeye ve Azaltmaya Çalışırız
Her ilişkinin içinde farklı güç dinamikleri olabileceğini kabul ederiz. Her birimizin davranışlarının bu güç eşitsizliklerini yeniden üretebileceğini ya da azaltabileceğini biliriz. Kimlerin daha kolay konuşabildiğini, kimlerin daha az yer kapladığını ya da görünmez kaldığını fark etmeye çalışırız.
Yaşanmış Deneyimlere Değer Vermeye Çalışırız
Birbirimizin yaşanmış deneyimlerine değer verir ve bunları geçerli kabul ederiz. Özellikle kadınların ve farklı biçimlerde dışlanan grupların deneyimlerinin çoğu zaman görünmez kılındığını veya değersizleştirildiğini biliriz. Bunu değiştirmeye çalışırız. Aynı zamanda yaşanmış deneyimlerimizin, değerlerimizin, inançlarımızın ve toplumsal konumlarımızın birbirimizi ve dünyayı nasıl gördüğümüzü şekillendirdiğini kabul ederiz. Kendi konumlarımızın bakış açılarımızı nasıl etkilediğini fark etmeye çalışırız.
Rahatsızlıkla ve Zorlanmayla Karşılaşabileceğimizi Kabul Ederiz
Güç ve ayrıcalıkla ilgili meseleleri ele alırken insanların eleştirel, cesur ama aynı zamanda şefkatli bir şekilde katılabileceği bir alan yaratmaya çalışırız. Zor konuşmalardan kaçınmayız. Rahatsızlık duymak ile zarar görmek ya da kendini güvende hissetmemek aynı şey değildir. Zorlandığımızda ara vermenin, destek istemenin ve sınır koymanın mümkün olduğunu hatırlarız.
İhtiyaçlara ve Sınırlara Alan Açmaya Çalışırız
Her bireyin beyanını, ihtiyaçlarını ve sınırlarını dikkate alır; alanı buna göre birlikte şekillendirmeye özen gösteririz. Kimsenin her zaman aynı şekilde katılmak, paylaşmak ya da hazır olmak zorunda olmadığını biliriz. Karşılıklı ihtiyaçları ve sınırları gözeterek bakım içeren bir alan kurmaya çalışırız.
Güvenli Alanı Birlikte Kurmaya Çalışırız
Güvenli alanın tek seferde tanımlanan değil, birlikte ve zaman içinde kurulan bir süreç olduğunu biliriz. Bu alanı korumak ve geliştirmek için birbirimize karşı dikkatli, özenli ve sorumluluk sahibi olmaya çalışırız.
Kırılgan veya Kusurlu Olabileceğimizi Kabul Ederiz
Bu alanın da bakımın ve hayatın kendisi gibi bazen güzel, bazen de zorlayıcı olabileceğini biliriz. Bu alanın mükemmel olmayacağını biliriz; çünkü biz de mükemmel değiliz. Birbirimizi incittiğimiz, eksik kaldığımız ya da hata yaptığımız anlarda savunmaya geçmek yerine durup bakmaya, sorumluluk almaya ve mümkünse ilişkiyi onarmaya çalışırız.
Gönüllülerin Hakları ve Sorumlulukları
Gönüllülerin hakları:
- Kendimizden ne beklendiğini ve kime karşı sorumlu olduğumuzu bilmeye
- Bir sorunla karşılaştığımızda kimden destek isteyebileceğimizi bilmeye
- Güvenli, kapsayıcı ve bakım içeren bir alanda var olmaya
- Kendi zamanımız, enerjimiz ve sınırlarımız doğrultusunda katkı sunmaya
- Gerektiğinde sınır koymaya, ara vermeye veya geri çekilmeye
- Görüşlerimizi, geri bildirimlerimizi ve eleştirilerimizi paylaşmaya
- İhtimam’ın süreçleri ve kararları hakkında mümkün olduğunca şeffaf bilgiye erişmeye
Gönüllülerin sorumlulukları:
- Davranış İlkeleri’ni gözetmeye ve bakım odaklı, kapsayıcı bir dil kullanmaya
- Kendi sınırlarımızı ve başkalarının sınırlarını dikkate almaya
- Dahil olduğumuz süreçlerde mümkün olduğunca iletişimde kalmaya
- Paylaşılan özel bilgi, deneyim ve belgelerin gizliliğine özen göstermeye
- Üstlendiğimiz katkıları kendi kapasitemiz doğrultusunda yürütmeye
- Güvenli alanı birlikte korumaya ve bir ihlal durumunda sessiz kalmamaya
- Bir sorunla karşılaştığımızda veya bir şeye tanık olduğumuzda bunu paylaşmaya ve gerekli süreçlerde işbirliği yapmaya
Güvenli Alan ve Bildirim Mekanizmaları
İhtimam’da güvenli alanın bir kez kurulup biten değil, birlikte ve zaman içinde oluşturulan bir süreç olduğuna inanıyoruz. Birbirimize özen göstermeye çalışsak da, bazen sınır aşan, inciten veya güvensiz hissettiren durumlar yaşanabilir. Böyle anlarda yalnız kalmamanızı ve destek isteyebilmenizi önemsiyoruz.
İhtimam’da Kabul Etmediğimiz Davranışlar
Aşağıdaki davranışların İhtimam’ın değerleriyle uyuşmadığını düşünüyor ve bu tür durumların yaşanmaması için birlikte sorumluluk almaya çalışıyoruz:
- Taciz, istenmeyen cinsel ilgi, takip etme, fiziksel veya sözlü şiddet
- Ayrımcı, dışlayıcı veya küçük düşürücü söylem ve davranışlar
- Bir kişiyi sistematik olarak küçümseme, yalnız bırakma, işini sabote etme veya gözdağı verme
- “Şaka”, “iltifat” veya “iyi niyet” adı altında yapılan; cinsiyetçi, yaşçı, sağlamcı, homofobik, transfobik, sınıfsal veya başka biçimlerde ötekileştirici gündelik söylemler
- Başkalarının özel bilgilerini, deneyimlerini veya paylaşımlarını açık rızaları olmadan paylaşmak
- Güç, yaş, konum, deneyim veya hiyerarşi farkını kullanarak bir başkasını baskı altında bırakmak, manipüle etmek veya sınırlarını ihlal etmek
- Bir kişinin açıkça “hayır” dediği, istemediğini belirttiği veya kendini rahatsız hissettiğini ifade ettiği bir durumda ısrarcı olmak
Bir Durum Yaşarsanız veya Tanık Olursanız
Bir durum sizi rahatsız ettiyse, güvende hissetmediyseniz veya başka biri için endişelendiyseniz bunu paylaşabilirsiniz. Bunu yapmak için olayı “yeterince ciddi” bulmanız gerekmez.
İsterseniz bizimle doğrudan konuşabilir, isterseniz anonim olarak Güvenli Alan Bildirim Formu’nu doldurabilirsiniz. Formu doldururken adınızı paylaşmak zorunda değilsiniz.
Bildirimler gizlilikle ele alınır. Bildirimde bulunduğunuz için dışlanmamanız, ilişkilerinizin zarar görmesi, süreçlerden uzaklaştırılmanız veya herhangi bir olumsuzlukla karşılaşmanız kabul edilemez.
Bildirim Sonrasında Ne Olur?
Her durumu aynı şekilde ele almayız. Bazen ihtiyaç duyulan şey bir ihtimam ile yüzleşme (carefrontation) süreci olur; bazen de daha net sınırlar koymak gerekir.
Durumun niteliğine göre:
- ilgili kişilerle güvenli ve özenli bir değerlendirme süreci yürütülebilir
- tarafların rızası varsa, moderasyon eşliğinde bir ihtimam ile yüzleşme (carefrontation) süreci gerçekleştirilebilir
- gerekirse dışarıdan bağımsız bir uzmandan destek alınabilir
- ciddi veya tekrar eden ihlallerde kişinin İhtimam alanlarından uzaklaştırılması söz konusu olabilir
Bu sürecin amacı, mümkün olduğunca zarar gören kişiyi merkeze almak; duyulmayı, sorumluluk alınmasını ve güvenin yeniden kurulmasını desteklemektir.
Geri Bildirim ve Dayanışma
Bu metin, tamamlanmış bir işin değil, süregelen bir gayretin ifadesidir. Gözümüzden kaçan eksiklikler olabilir. Bize eksiklerimizi söylemenizden, “şunu şöyle yapsanız daha iyi olur” demenizden memnuniyet duyarız.
Bildirimlerinizi bir eleştiri olarak değil, bir rehberlik ve dayanışma olarak ele alır; en geç 48 saat içinde size dönmeye ve çözüm üretmeye çalışırız.