Son Güncelleme Tarihi: Kasım 2025 İletişim: info@ihtimam.org
1. Niyet Beyanı
İhtimam olarak, bakımı yalnızca ev içine hapsolmuş özel bir mesele ya da kadınların omuzlarına yüklenmiş “görünmez bir görev” olarak görmüyoruz. Bizim için bakım; insanlığın ortak paydası, ekonomik değerin kaynağı ve kolektif bir sorumluluktur.
Amacımız; ücretsiz bakım emeğinin görünür kılındığı, çalışanlarımızın (özellikle kadınların) üzerindeki orantısız yükün azaltıldığı ve bakımın cinsiyetler arası eşit dağıldığı bir çalışma modelini standartlaştırmaktır. Çalışanlarımızın ve onların “ihtimam ağlarının” esenliğini desteklemeyi, işyeri koşullarımızın temeli olarak kabul ederiz.
Bakım destek politikalarımızda; tam zamanlı veya yarı zamanlı çalışma ayrımı yapmaksızın, aynı cinsiyetten ebeveynler, evlat edinenler, koruyucu aileler, bekar ebeveynler ve evli olmayan partnerler dahil olmak üzere tüm aile biçimleri için kapsayıcı bir yaklaşım izlemeyi taahhüt ederiz.
“ Aile ” kavramını yalnızca kan bağı veya yasal evlilikle sınırlamayız. Teyzeler, amcalar, kuzenler, yakın aile dostları, ev arkadaşları ve LGBTQIA+ bireylerin seçilmiş aileleri bakım politikalarımızın kapsamındadır. Çalışanlarımızın hayatını paylaştığı kişiler ve hayvanlar, onların bakım ağının doğal bir parçasıdır. Tarihsel olarak dışlanmış toplulukları ve bekar ebeveynleri bakım süreçlerinde ayrıca desteklemeye özen gösteririz.
İhtimam, yalnızca bordrolu çalışanlarını değil; danışmanlar, serbest çalışanlar, proje bazlı katkı sunanlar ve gönüllülerle kurduğu ilişkilerde de bakım etiği ilkelerini gözetmeyi; zaman, ücretlendirme, iletişim ve beklenti yönetiminde özenli davranmayı taahhüt eder.
2. Bakım İzinleri
Eşit ve Devredilemez Ebeveyn İzni: Cinsiyet, yönelim veya ebeveyn olma biçimine (doğum, evlat edinme, koruyucu aile) bakılmaksızın tüm birincil ve ikincil bakım verenlere en az 24 hafta ücretli ebeveyn izni tanırız. Bu iznin partnerler tarafından fiilen kullanılmasını teşvik etmek amacıyla “kullan ya da kaybet” yaklaşımını benimseriz.
Yaşlı ve Yetişkin Bakım İzni: Sadece çocuk bakımı için değil; yaşlanan ebeveynler, eşler veya bakıma ihtiyaç duyan yakınlar için doktor randevuları, refakat ve benzeri ihtiyaçları kapsayacak şekilde yıllık 10 güne kadar ücretli Acil Bakım İzni tanımlarız.
Aşamalı Dönüş: Uzun süreli bakım izinlerinden dönen çalışanların, ilk 1 ay boyunca %100 maaşla %60 kapasiteyle çalışmasına olanak tanıyarak işe uyum süreçlerini destekleriz. Uzun süreli bakım izinlerinden dönen çalışanlara yalnızca esnek çalışma imkânı sağlamakla kalmayız; işe dönüş süreçlerini planlamak üzere bir “Bireysel İşe Dönüş Danışmanlğı” sağlarız. Bu danışmanlık; çalışan, yöneticisi ve İnsan Kaynakları tarafından birlikte hazırlanır; hedefler, kapasite ve bakım sorumlulukları birlikte değerlendirilir.
Pati İzni (Pawternity): Yeni bir kedi veya köpek sahiplenildiğinde, eve alışma süreci için 2 gün ücretli izin tanırız.
Veteriner ve Kayıp İzni: Evcil hayvanın hastalanması halinde veteriner randevuları için mazeret izni; vefatı durumunda ise ücretli yas izni tanırız.
Kapsayıcı Yas İzni: Yas hiyerarşisini reddederiz. Düşük, evcil hayvan kaybı veya seçilmiş aileden birinin kaybı gibi durumlarda da ücretli yas izni tanırız. Çalışan yas süreçlerine yalnızca süre bazlı bakmayız; bireyin ihtiyaç duyduğu duygusal ve yönetsel destek mekanizmalarını (mentorluk, kolaylaştırıcı görüşme, bakım planı) o süreçte erişilebilir kılmayı taahhüt ederiz.
Gönüllülük İzni: Çalışanların sivil toplum ve gönüllü faaliyetlere katılımını desteklemek amacıyla yılda 3–5 gün ücretli gönüllülük izni tanımlarız.
3. Bakım Emeği ve Altyapı Destekleri
Çalışanlarımızın zaman yoksulluğunu azaltmayı hedefleriz.
Bakım Ödeneği: Kreş gibi tekil çözümler yerine, her çalışana maaşına ek olarak aylık sabit bir Bakım Ödeneği tanımlamayı hedefleriz. Bu destek; çocuk veya yaşlı bakımı, ev hizmetleri, pratik yemek çözümleri gibi alanlarda kullanılabilir.
Bakım Teknolojileri ve Hizmetlerine Erişim: Enerji ve emek tasarrufu sağlayan bakım teknolojilerine erişimi kolaylaştırmak için iş birlikleri geliştirmeye veya maddi destek sunmaya çalışırız.
Ulaşım ve Lojistik: Uzaktan çalışmayı önceliklendiririz. Fiziksel katılım gerektiğinde, güvenli ve hızlı ulaşımı destekleyecek çözümler sunarız.
Emzirme ve Süt Sağım Desteği: Emziren çalışanlar için uygun alanlar sağlar; süt sağımı için geçen süreyi çalışma süresi olarak kabul ederiz.
İş Seyahatinde Bakım Desteği: Bakım sorumluluğu bulunan çalışanların iş seyahatlerinde; bakıcı, konaklama veya refakatçi masraflarını karşılamaya yönelik çözümler üretmeyi taahhüt ederiz.
Sandviç Nesil Rehberliği: Hem çocuk hem yaşlı bakımı üstlenen çalışanlara uygun bakım hizmetlerine erişim için rehberlik sağlamayı hedefleriz.
Bakım Komitesi: Çalışanların bakım ihtiyaçlarının düzenli olarak ele alındığı, bakım verenlerin karar süreçlerine dahil olduğu bir mekanizmayı işler halde tutarız.
Evcil Hayvan Dostu Destekler: Ofis içinde evcil hayvanlarla birlikte çalışabilme imkânı sağlanabileceği gibi, uyum sürecini desteklemek üzere bakım planı ve bilgilendirme desteği de sunarız.
4. Sağlık ve İyileşme
İhtimam’da iyileşme, pasif bir “izin” hali değil, aktif bir bakım sürecidir.
İyileşme ve Özen Paketi: Üç günü aşan raporlu hastalıklarda çalışanların evine besleyici gıdalar ve konfor ürünleri içeren destekleyici bir iyileşme paketi göndeririz.
Zihinsel Esenlik ve Dijital Sessizlik: Çalışan raporluyken ona işle ilgili e-posta atılmamasını garanti eder, tam bir dijital detoks hakkı tanırız. Bu destek tükenmişlik veya yoğun stres nedeniyle alınan ruh sağlığı izinlerini de kapsar.
Menstrüel Döngü ve Menopoz Desteği: Şiddetli regl sancısı, menopoz semptomları veya üreme sağlığı süreçlerinde, rapor aranmaksızın ayda 1 gün ücretli izin tanırız. Esnek çalışma ve kamerasız toplantı gibi opsiyonları sorgusuz sunarız.
Cinsiyet Uyum Desteği: Cinsiyet uyum sürecindeki çalışanlara, tıbbi ve yasal işlemler için yılda 10 güne kadar ücretli izin tanır; tercih edilen isim ve zamirlerin tüm sistemlerde kullanılmasını sağlamak için çaba gösteririz.
İkincil Travma ve Duygusal Emek Koruması: Travmatik içeriklerle, krizlerle veya yoğun duygusal yük barındıran çalışmaların ikincil travma yaratabileceğini kabul ederiz. Bu tür süreçlerin ardından dinlenme, iş yükü dengeleme ve gerektiğinde profesyonel destek mekanizmalarına erişimi kolaylaştırırız.
5. Dijital Esenlik ve Çalışma Kültürü
İhtimam’da tükenmişlik bir başarı göstergesi değil, sistemsel bir tasarım hatasıdır.
- Bağlantıyı Kesme Hakkı: Ekibimizin mesai saatleri dışında, hafta sonlarında veya izin günlerinde iletişim kanallarına cevap vermeme hakkını saklı tutarız.
- Önce Asenkron: “Eşzamanlılık takıntısına” karşı duruyoruz. Slack veya E-posta bildirimleri birer “emir” değil, “sırası gelince bakılacak notlar”dır. Derin çalışma hakkını koruruz.
- Tam Özerklik: Çalışanlar, iş hedeflerini tutturdukları sürece, bakım sorumluluklarına göre mesai saatlerini ve mekanlarını onay almaksızın düzenleme hakkına sahiptir.
- Süreç ve İlişki Odaklı Değerlendirme: Performansı sadece çıktılar üzerinden değil, o çıktının üretilme sürecindeki ilişkisel özen üzerinden değerlendiririz. “Kendini tüketme pahasına çok iş yapmak” takdir edilmez; sürdürülebilirlik esas alınır.
Ayrıca dijital varlığımızın çevresel etkisinin farkında olarak veri tasarrufu ve sürdürülebilir web prensiplerini gözetiriz.
6. Ekosistem ve Savunuculuk
İhtimam, bakım krizinin bireysel çözümlerle değil, kamusal ve sistemsel dönüşümlerle aşılabileceğine inanır. Bu doğrultuda kamusal bakım altyapısının güçlendirilmesini, ekonomik adaletin sağlanmasını, bakım emeğinin tanınmasını ve cinsiyet eşitliğini savunur.
- Kamusal Bakım Altyapısı ve Yatırımlar
Devletin bakım sorumluluğunu ailelerin (ve çoğunlukla kadınların) üzerinden alıp kamusallaştırmasını savunuruz.
- Altyapı Yatırımları: Kadınların ve kız çocuklarının “zaman yoksulluğunu” azaltmak için güvenli su, temiz enerji ve erişilebilir toplu taşıma gibi temel fiziksel altyapılara yatırım yapılmasını talep ederiz.
- Evrensel Bakım Hizmetleri: Çocuk, yaşlı, engelli ve sokak hayvanları bakım merkezlerinin bir lüks değil, temel hak olarak; ücretsiz veya sübvanse edilmiş, erişilebilir ve kaliteli birer kamu hizmeti olarak sunulmasını destekleriz
2. Ekonomik Adalet ve Vergi Etiği
Bakım hizmetlerinin finanse edilebilmesi için ekonomik adaletin şart olduğunu savunuruz.
- İlerici Vergi ve Kaynak Yaratımı: Devlet tarafından sağlanan bakım altyapısını finanse etmek amacıyla; ilerici ve yeniden dağıtımcı vergi yapılarının oluşturulmasını, vergi cennetlerinin ve kaçakçılığının önlenmesini talep ederiz.
- Kurumsal Sorumluluk: Büyük şirketlerin ve ulusötesi kuruluşların, sosyal sigorta primlerini ve kurumlar vergilerini eksiksiz ödemeleri konusunda baskı unsuru oluştururuz.
3. Bakım Ekonomisinin Tanınması
- Görünmez Emeğin Değerlenmesi: Ücretsiz bakım işinin “çalışma” olarak tanınmasını; bakım için harcanan zamanın emeklilik fonlarına dahil edilmesini ve GSYİH hesaplamalarında bir değer olarak görülmesini savunuruz.
- Bakım Emeğinin Ücretlendirilmesi: Hem resmi hem de gayri resmi sektörlerdeki bakım çalışanlarının (çocuk bakıcısı, hasta bakıcı vb.) güvencesiz çalıştırılmasına karşı durur; onlara bakımın hayati önemini yansıtan onurlu bir ücret ve sosyal güvence sağlanması için yürütülen politikaları destekleriz.
4. Toplumsal Dönüşüm ve Eşitlik
- Bakımın Cinsiyetten Bağımsız Hale Gelmesi: Bakım işlerinin yeniden dağıtımı için; babaların ve erkeklerin bakım süreçlerine aktif katılımını teşvik eden ulusal hedeflerin konulmasını ve “erkeklik” algısının bakım veren bir kimliğe evrilmesini destekleyen kültürel çalışmaları önceleriz.
- Hiyerarşisiz Sağlık: Sağlık politikalarının sadece “hasta bireye” değil, onun bakımını üstlenen “ihtimam ağına” (hasta yakınları, komşular) odaklanacak şekilde, ilişkiselliği merkeze alarak yeniden düzenlenmesini savunuruz.
5. İş Dünyası ve Tedarik Zinciri
- Tedarikçi Kriterleri: Hizmet aldığımız tedarikçilerden, kendi çalışanlarına adil bakım koşulları sağlamalarını talep eder, bakım dostu politikaları olan kurumları önceleriz.
- Reklam ve Temsil: İletişim çalışmalarımızda bakım emeğini sadece kadınlarla özdeşleştiren stereotipleri yeniden üretmeyiz. Erkekleri bakım verirken, kadınları karar alırken gösteren kapsayıcı bir görsel dil kullanırız.
7. Hesap Verebilirlik ve İzleme
İhtimam, bu taahhütnamede yer alan uygulamaların hayata geçirilme düzeyini düzenli olarak gözden geçirmeyi taahhüt eder. Çalışanların bakım ve esenlik ihtiyaçlarını belirlemek üzere düzenli ihtiyaç analizleri yaparız. Bu analizler sonucu ortaya çıkan aksiyon maddelerini kurum içinde uygulanabilir politikalar haline getiririz. Bakım Komitesi, yılda en az bir kez bu politikaların uygulanmasına dair nitel bir değerlendirme yapar; öğrenimler kurum içinde paylaşılır ve gerekli güncellemeler yapılır.
8. Geri Bildirim ve Dayanışma
Bu belge İhtimam’ın “en iyi senaryo” hedefidir. Statik bir politika değil; öğrenerek, hata yaparak ve geri bildirimle gelişen yaşayan bir metindir.
Eksiklerimizi, çelişkilerimizi veya geliştirmemiz gereken alanları bize iletmenizi memnuniyetle karşılarız.
Bize Ulaşın: info@ihtimam.org