Mevcut Durum
İnsan hakları geleneği insanı “bağımsız” varsayıp bakım emeğini özel alana hapsediyor. Mevcut gönüllülük tanımları, vaktini ailesine ayıranları sistem dışına itiyor. Sivil toplum; toplantıları ve karar masalarını sadece “bakım yükü” olmayanlara göre kurguluyor. Sonuçta bakım verenler, özellikle kadınlar, sivil alanın ve demokrasinin uzağında kalıyor.
Ulaşmak İstediğimiz
Sivil katılımı, bakım emeğini görünür kılan ilişkisel bir yaklaşımla yeniden tasarlıyoruz. Hak savunuculuğunu sadece bireysel özgürlükler değil, karşılıklı bağlar üzerinden kurguluyoruz. Bakım sorumluluğu olan herkesin (bebeğiyle gelenin de, yaşlı bakanın da) karar masasında yer bulabildiği, ihtimamı bir vatandaşlık hakkı olarak gören yeni bir demokrasi kültürü inşa ediyoruz.
%1
Küresel ölçekte toplumsal cinsiyet odaklı fonların %1’inden azı doğrudan “bakım ekonomisi” projelerine ayrılıyor.
%70
Hak savunucularının %70’i, profesyonel mücadele ile evdeki bakım emeğini dengelerken ciddi tükenmişlik yaşıyor.
“Zaman yoksulluğu” ve bakım sorumlulukları, kadınların ve bakım verenlerin demokratik süreçlerden dışlanmasına yol açan en büyük yapısal engeli oluşturuyor.
SAVUNUCULUK MESAJLARI
Karar Vericiler İçin Politika ve Eylem Önerileri
1. İzleme, Veri ve Metodoloji
5R Çerçevesini Savunuculuk Temeli Yapın: Tüm taleplerinizi; Tanıma, Azaltma, Yeniden Dağıtma, Ödüllendirme ve Temsil (5R) ilkeleri üzerine inşa ederek bütüncül bir sistem değişikliğini hedefleyin.
2. Finansman ve Donör Savunuculuğu
Donörleri Bakım Alanına Teşvik Edin: Fon veren kuruluşların, operasyonel bütçelerde “bakım maliyetlerini” (etkinliklerde kreş, bakıcı desteği vb.) kabul etmesi ve bakım ekonomisine stratejik fon ayırması için lobi yapın.
Bakım Sistemlerinin Finansmanını İzleyin: Kamu bütçelerinin ne kadarının bakım hizmetlerine gittiğini takip edin; “vergi adaleti” ve “yeniden dağıtımcı bütçeleme” taleplerini bakım odaklı hale getirin.
3. Medya, Anlatı ve Terminoloji
Medya İçin Bakım Rehberi Yaygınlaştırın: Gazeteciler ve içerik üreticileri için doğru terminolojiyi (Örn: “Bakım yükü” yerine “Bakım emeği”) içeren rehberler hazırlayın ve medyadaki cinsiyetçi bakım temsilini dönüştürün.
Yeni Vatandaşlık Anlatısı Kurun: Bakımı bir “kadın görevi” olmaktan çıkarıp, demokratik bir hak ve toplumsal bir “altyapı” olarak konumlandıran yeni bir bakım yurttaşlığı dili inşa edin.
4. Kurumsal İç Dönüşüm ve Aktivist Esenliği
İhtimamı Kurumsallaştırın: STK’ları birer işveren olarak ele alın; çalışanlar için ücretli bakıcı izni, esnek çalışma ve ILO’nun “insana yakışır iş” standartlarını içeren kurumsal politikalar uygulayın.
Katılımın Önündeki Engelleri Kaldırın: Tüm toplantı, çalıştay ve eylemlerinizi; bakım sorumluluğu olan bireylerin (bebeğiyle gelen ebeveynler, yaşlı bakan aktivistler) katılımını sağlayacak lojistik desteklerle planlayın.
Aktivist Bakım Ağları Kurun: Aktivistler arası dayanışmayı artırmak için “Bakım Kolektifleri” oluşturun; tükenmişliği önlemek için esenliği siyasi bir öncelik olarak kabul edin.
- Gönüllülük Tanımını Yeniden İnşa Edin: Kurumunuzda gönüllülüğü; “yakın çevreyi de kapsayan bir ihtimam emeği” olarak yeniden tanımlayın ve bakım verenlerin katılımını teşvik eden modeller geliştirin.
Referanslar
Oxfam: Care Policy Scorecard: A Tool for Assessing Country Progress
UN Women: A Toolkit on Paid and Unpaid Care Work: From 3Rs to 5Rs
Global Alliance for Care (GAC): The Global Roadmap for Action on the Care Economy
GAC & Oxfam: From Commitment to Action: Donor Investment in the Care Economy
Humanity Journal: From Human Rights to a Politics of Care
Gender Equal Economy: Creating a Caring Economy: A Call to Action
POLİTİKA ÖNERİLERİ
Bakımda Dönüşümün Yol Haritası:
5R Stratejisi
Tanıma
Bakım emeğini ekonomiyi ayakta tutan temel bir değer olarak tanımak; bu “görünmez” emeği verilerle (GSYH vb.) görünür kılarak hak ettiği değeri vermektir.
Azaltma
Bakım üzerindeki fiziksel yükü ve zaman kaybını; teknoloji, güçlü altyapı ve erişilebilir kamu hizmetleri aracılığıyla hafifletmektir.
Yeniden Dağıtma
Bakım sorumluluğunu sadece kadınların omuzlarından alıp; devlet, özel sektör ve erkekler arasında adilce paylaştırarak ortak bir sorumluluk kültürü kurmaktır.
Ödüllendirme
Ücretli bakım işçilerine; insana yakışır ücret, sosyal güvence ve güvenli çalışma koşulları sunarak bu hayati emeği layığıyla ödüllendirmektir.
Temsil
Bakım verenlerin ve alanların sesini politika masalarına taşımak; bu süreci bizzat deneyimleyenlerin karar alma süreçlerine katılımını sağlamaktır.
ÇALIŞMALARIMIZ
Bakımda İnovasyon Çalışmalarımızı İnceleyin
Bakım pratiklerini; teknoloji, tasarım ve insan onurunu ilişkisel bir dengede buluşturan yeni yaşam modelleri olarak yeniden hayal ediyoruz. Sadece teknik araçlar geliştirmekle kalmıyor; bakım süreçlerini herkes için erişilebilir, sürdürülebilir ve onurlu kılan sistemik yenilikler tasarlıyoruz. İnovasyonu, bakımın kalitesini artıran ve hayatın her evresinde bağlarımızı güçlendirerek hepimizin birlikte serpilmesini sağlayan bir dönüşüm aracı olarak konumlandırıyoruz.