Mevcut Durum
Medya, bakımı genellikle “bireysel bir kriz” veya trajik bir yük gibi sunuyor. Bakım emeği ya tamamen görünmez kalıyor ya da sadece klişelerle (fedakar azizeler veya bitkin kurbanlar) temsil ediliyor. Hikayeler, bakımı sadece bireysel bir fedakarlık veya ailevi bir zorunluluk gibi gösterip; bu emeğin ardındaki sistemsel eksikliği ve toplumsal değeri ıskalıyor. Bu anlatı biçimi, bakımın sadece kadınların omuzlarında olduğu algısını pekiştiriyor ve bakımın bir “kamusal altyapı” olarak talep edilmesini zorlaştırıyor.
Ulaşmak İstediğimiz
Vizyonumuz; bakımın hayatın doğal, onurlu ve her insanı kapsayan bir parçası olarak ekranlara taşındığı bir medya dili kurmak. Bakımı sadece bir “hizmet” veya “sorun” değil, insan onurunu ve toplumsal bağları güçlendiren bir zemin olarak kurguluyoruz. Cinsiyetçi kalıpların yıkıldığı, erkeklerin ve her yaştan bireyin ihtimam ilişkisi içinde gösterildiği bir anlatı hedefliyoruz. Medyayı; bakımı bir “yük” değil, hepimizi ayakta tutan bir “ortak iyilik” olarak kutlayan bir güç haline getiriyoruz.
%10
Popüler dizilerin ve içeriklerin çok az bir kısmında bakım süreçleri gerçekçi ve hayatın doğal bir parçası olarak yer alıyor. Bakım, genellikle ya tamamen görünmez ya da sadece uç vakalarla temsil ediliyor.
%75
Ekranlarda bakım veren rollerinin %75’inden fazlası hala kadınlar ve kız çocukları üzerinden kurgulanıyor. Erkeklerin bakım rolleri (babalık, yaşlı bakımı vb.) ya komedi unsuru ya da “olağanüstü bir başarı” olarak sunuluyor.
1'e 60
Gerçek hayatta her 4 yetişkinden biri aktif olarak bakım verirken, popüler medya içeriklerinde bu durum 60 karakterde sadece 1 kez karşımıza çıkıyor.
SAVUNUCULUK MESAJLARI
Medya İçin Politika ve Eylem Önerileri
“İhtimam Merceği” Kullanın: Hikayelerinizi kurgularken karakterlerin sadece iş veya sosyal hayatını değil; kime baktıklarını ve kimden bakım aldıklarını da görünür kılın. Bakımı hayatın ayrılmaz bir parçası olarak gösterin.
Cinsiyet Rollerinden Özgürleştirin: Erkekleri çocuk bakarken, yemek yaparken veya yaşlı bir yakınına ihtimam gösterirken “kahramanlaştırmadan”, doğal rutinleri içinde temsil edin.
Kriz Dilinden Refah Diline Geçin: Bakımı sadece bir “sorun” olarak değil; insanların birbirine destek olduğu, hayatın sarktığı değil filizlendiği bir alan olarak hikayeleştirin.
Sistemsel Bağlantılar Kurun: Bireysel bakım hikayelerini anlatırken, bu durumun ardındaki kamu politikalarına, kreş eksikliğine veya esnek çalışma haklarına atıf yaparak bireysel sorunu toplumsal talebe dönüştürün.
Çeşitliliği Temsil Edin: Engelli bireylerin, yaşlıların ve bakım verenlerin sadece “bakıma muhtaç” değil; hikayenin öznesi, karar vericisi ve aktif katılımcısı olduğu anlatılar oluşturun.
Bakım Verenlerin Deneyimini Merkeze Alın: Hikaye yazım süreçlerine bizzat bakım verenleri ve bakım alanları dahil edin; “gerçekçi temsil” (authentic representation) için danışmanlık alın.
Terminolojiyi Dönüştürün: “Bakım yükü” yerine “bakım emeği”, “bakıma muhtaç” yerine “bakım alan” gibi onarıcı ve hak temelli bir dil kullanın.
Bakım Altyapısını Görünür Kılın: Bakımı sadece evin içinde değil; kreşlerde, parklarda, mahalle dayanışmalarında ve kamusal alanlarda, yani bir “altyapı” olarak resmedin.
Referanslar
Caring Across Generations: Care Inclusion Playbook & More Care on Screen
New America (Better Life Lab): A Playbook to Transform How America Cares
Social Care Future: Building Support for Social Care Future: Narrative Change Report
Caring Across Generations: Care Is Everywhere: Story Guide
POLİTİKA ÖNERİLERİ
Bakımda Dönüşümün Yol Haritası:
5R Stratejisi
Tanıma
Bakım emeğini ekonomiyi ayakta tutan temel bir değer olarak tanımak; bu “görünmez” emeği verilerle (GSYH vb.) görünür kılarak hak ettiği değeri vermektir.
Azaltma
Bakım üzerindeki fiziksel yükü ve zaman kaybını; teknoloji, güçlü altyapı ve erişilebilir kamu hizmetleri aracılığıyla hafifletmektir.
Yeniden Dağıtma
Bakım sorumluluğunu sadece kadınların omuzlarından alıp; devlet, özel sektör ve erkekler arasında adilce paylaştırarak ortak bir sorumluluk kültürü kurmaktır.
Ödüllendirme
Ücretli bakım işçilerine; insana yakışır ücret, sosyal güvence ve güvenli çalışma koşulları sunarak bu hayati emeği layığıyla ödüllendirmektir.
Temsil
Bakım verenlerin ve alanların sesini politika masalarına taşımak; bu süreci bizzat deneyimleyenlerin karar alma süreçlerine katılımını sağlamaktır.
ÇALIŞMALARIMIZ
Bakımda İnovasyon Çalışmalarımızı İnceleyin
Bakım pratiklerini; teknoloji, tasarım ve insan onurunu ilişkisel bir dengede buluşturan yeni yaşam modelleri olarak yeniden hayal ediyoruz. Sadece teknik araçlar geliştirmekle kalmıyor; bakım süreçlerini herkes için erişilebilir, sürdürülebilir ve onurlu kılan sistemik yenilikler tasarlıyoruz. İnovasyonu, bakımın kalitesini artıran ve hayatın her evresinde bağlarımızı güçlendirerek hepimizin birlikte serpilmesini sağlayan bir dönüşüm aracı olarak konumlandırıyoruz.